Wie door de regio het Gooi rijdt, wandelt of fietst, merkt het nauwelijks. Je steekt een kruispunt over, slaat een hoek om in een woonwijk, en plotseling zijn de lantaarnpalen net even anders of verandert de kleur van de straatnaambordjes. Welkom op de vrijwel onzichtbare lijn tussen Naarden en Bussum.
Hoewel de twee plaatsen sinds 2016 officieel zijn gefuseerd tot de gemeente Gooise Meren, blijft de grens tussen beide kernen een fascinerend fenomeen. Het is een van de weinige plekken in Nederland waar twee steden zó met elkaar vergroeid zijn dat ze fysiek één organisch geheel vormen.
Een huwelijk uit noodzaak en ruimtegebrek
De versmelting van Naarden en Bussum is historisch gezien een logisch gevolg van hun groei.
Naarden is de trotse, historische vestingstad. Ooit een strategisch bolwerk met strakke wallen en grachten die verdere uitbreiding naar buiten toe beperkten.
Bussum begon als een bescheiden boerendorp, maar explodeerde in de 19e eeuw na de komst van de oosterspoorweg. Het trok rijke Amsterdammers aan die in de natuur wilden wonen, waardoor het dorp in rap tempo richting de muren van Naarden groeide.
Uiteindelijk raakte de ruimte tussen de vesting en het dorp simpelweg op. De buurten vloeiden in elkaar over, waardoor de “grens” tegenwoordig dwars door enkele achtertuinen en straten loopt.
Waar ligt die lijn precies?
Voor een buitenstaander is de grens een raadsel. Een bekend punt is de Lambertus Hortensiuslaan. Aan de ene kant sta je in Naarden, aan de overkant in Bussum. Maar ook in de Zwarteweg (buurt Ministerpark) en de Comeniusweg (buurt Oranje Nassaupark-Zuid) loopt de grens in de lengte van straat. Dus je overburen wonen in een andere plaats. Ook rondom het station Naarden-Bussum – de naam zegt het al – vervaagt de identiteit. Het station ligt fysiek op Bussums grondgebied, toch maken reizigers regelmatig grappen dat ze in de ene stad instappen en in de andere uitstappen.
Wist je dat? Er zijn plekken waar de gemeentegrens letterlijk midden over de weg loopt. Dit zorgde vroeger voor logistieke puzzels bij de vuilnisopphaal of het onderhoud van het asfalt.
De psychologische grens
Hoewel de fysieke grens bijna verdwenen is, leeft de scheidslijn in de hoofden van de inwoners nog wel. Naardenezen zijn trots op hun stadsrechten en hun iconische vesting. Bussummers identificeren zich vaak meer met de dorpse gezelligheid, de vele scholen en de centrale rol die het dorp speelt in de regio.
Toch is de samenwerking totaal. De sportverenigingen, scholen en winkels worden door inwoners van beide kanten van de lijn gebruikt alsof er nooit een grens is geweest. De “onzichtbare lijn” is inmiddels niet meer dan een administratief overblijfsel in een gedeelde leefwereld.
Ach Bussum of Naarden ..
Naarden en Bussum bewijzen dat twee totaal verschillende karakters – een robuuste vestingstad en een groen forensendorp – naadloos in elkaar kunnen opgaan. Wie over de grens wandelt, ziet geen barrières, maar een vloeiende overgang.
